---

Vizyon • Farkındalık • Değişim • Dönüşüm • Denge

Değişmek İstiyoruz, Peki Neyi Değiştirdiğimizi Biliyor muyuz?

İnsan hayatının bazı dönemlerinde ‘Artık böyle devam etmek istemiyorum.’ diyebilir. Daha sakin olmak, kendini daha iyi ifade etmek, sınır koyabilmek ya da bazı alışkanlıklarını değiştirmek isteyebilir.

Fakat istemek ile değiştirebilmek aynı şey değildir. Değişimden önce daha temel bir soru vardır: ‘Ben şu anda ne yapıyorum ve bunu neden yapıyorum?’ Farkındalık tam da bu soruyla başlar.

Farkındalık Nedir?

En yalın haliyle farkındalık; kişinin düşüncelerini, duygularını, davranışlarını ve verdiği tepkileri görebilmesidir. Sadece ‘Ne yaptığımı biliyorum.’ demek değil; kendimizi merakla gözlemleyebilmektir.

Şu anda ne düşünüyorum? Ne hissediyorum? Neye tepki veriyorum? Bu durumda neden hep benzer biçimde davranıyorum? Beni harekete geçiren ne? Bu sorular, otomatikleşmiş örüntüleri görünür hale getirebilir.

İnsan Kendini Neden Her Zaman Fark Edemez?

Günlük yaşamda her davranışımızı uzun uzun düşünerek gerçekleştirmeyiz. Tekrarlanan tepkiler ve alışkanlıklar zamanla otomatikleşebilir. Bu otomatiklik hayatı kolaylaştırırken, artık bize hizmet etmeyen bazı davranışların da sürmesine neden olabilir.

Eleştirildiğinde hemen savunmaya geçen, kırıldığında sessizleşen veya ‘hayır’ demek istediği halde sürekli ‘evet’ diyen biri, zamanla ‘Ben böyleyim.’ diyebilir. Farkındalık ise başka bir soru açar: ‘Ben gerçekten böyle miyim, yoksa bazı durumlarda böyle davranmayı mı öğrendim?’

Farkındalık Değişimin Neden İlk Adımıdır?

Bir şeyi değiştirebilmek için önce onun varlığını görebilmemiz gerekir. Farkındalık değişimin kendisi değildir; değişimin başlayabileceği alanı görünür hale getirir.

Fark etmediğimiz bir tepki çoğu zaman otomatik ilerler. Fark ettiğimizde ise olay ile davranış arasına yeni bir olasılık girer: Seçim.

Farkındalık Kendini Yargılamak Değildir

Kendini fark etmek, sürekli kendini eleştirmek değildir. ‘Yine yanlış yaptım.’ ya da ‘Neden hep böyleyim?’ demek yerine ‘Burada bende ne oldu?’ diye sorabilmek daha işlevsel bir gözlem alanı açar.

Amaç kendimizi suçlamak değil; düşüncemizi, duygumuzu ve davranışımızı birbirinden ayırabilecek kadar yakından görebilmektir.

Bir Davranışın Altında Ne Olabilir?

Görünen davranış her zaman hikâyenin tamamı değildir. Bir tartışmada sessizleşen kişinin altında reddedilme kaygısı, çatışmadan kaçınma alışkanlığı, suçluluk ya da farklı bir ihtiyaç bulunabilir. Aynı davranışın farklı insanlarda farklı nedenleri olabileceğini unutmamak gerekir.

Bu nedenle yalnızca ‘Ne yaptım?’ değil; ‘Ne düşündüm, ne hissettim ve beni bu davranışa götüren neydi?’ soruları da önemlidir.

Farkındalıktan Değişime

Triyana yaklaşımında farkındalık bir varış noktası değil, başlangıçtır. Farkındalık şu anda olanı görebilmek; değişim yeni bir seçim denemek; dönüşüm yeni seçimlerin zamanla yaşamımıza yerleşmesi; denge ise değişmek ile kabul etmek arasında bize uygun bir uyum kurabilmektir.

Bu yol her zaman düz ilerlemez. İnsan bazen eski alışkanlığına döner, sonra yeniden fark eder ve yeniden seçim yapar. Önemli olan kusursuz olmak değil, kendimizi daha bilinçli görebilmeyi öğrenmektir.

Bugün Küçük Bir Farkındalık Deneyi Yapın

Değiştirmek istediğiniz tek bir davranışı seçin ve hemen değiştirmeye çalışmadan önce gözlemleyin: Ne zaman ortaya çıkıyor? Öncesinde ne oluyor? Aklınızdan ne geçiyor? Ne hissediyorsunuz? Sonra ne yapıyorsunuz?

Belki ilk gün hiçbir şeyi değiştirmeyeceksiniz. Ama daha önce otomatik olarak yaptığınız bir şeyi artık görmeye başlayacaksınız. Bazen değişimin ilk hareketi tam olarak budur.

Kendinize Sorun

Hayatınızda değiştirmek istediğiniz şey gerçekten davranışınız mı, yoksa o davranışın altında henüz fark etmediğiniz bir düşünce, duygu veya ihtiyaç olabilir mi?

Sonraki yazı: Değişim Nedir? Fark Etmek Neden Her Zaman Değişmek İçin Yetmez?

Gamze Uludağ

TRİYANA
 Daha bilinçli seçimlerle daha anlamlı bir yaşam…