Davranış Görünen Kısımdır

İnsan davranışı dışarıdan gördüğümüz kısımdır; fakat onu etkileyen düşünceler, duygular, alışkanlıklar, çevresel koşullar ve öğrenilmiş tepkiler görünmeyebilir.

Bu nedenle bir davranışı yalnızca “doğru” veya “yanlış” diye değerlendirmek yerine hangi koşullarda ortaya çıktığını incelemek daha açıklayıcı olabilir.

Neden Aynı Davranış Tekrar Eder?

Bir davranış tekrarlandıkça alışkanlık haline gelebilir. Ayrıca bazı davranışlar kısa vadede rahatlama, kaçınma, kontrol hissi veya onay sağladığı için sürmeye devam edebilir.

Örneğin zor bir konuşmayı ertelemek o anda kaygıyı azaltabilir. Bu kısa vadeli rahatlama, erteleme davranışının tekrarını güçlendirebilir.

Tetikleyici ve Tepki Arasını Görmek

Davranışın hemen öncesinde ne olduğunu gözlemlemek önemlidir. Bir söz, bir ortam, bir düşünce, bedensel yorgunluk veya belirli bir duygu tetikleyici olabilir.

Tetikleyiciyi fark etmek, otomatik tepki başlamadan önce yeni bir seçenek oluşturabilmek için alan açabilir.

Davranışın İşlevini Sormak

“Neden böyle yapıyorum?” sorusu bazen yargılayıcı gelebilir. Bunun yerine “Bu davranış o anda bana ne sağlıyor?” diye sormak daha açıklayıcı olabilir.

Bir davranışın işlevini anlamak onu onaylamak değildir. Daha uygun bir alternatif geliştirmek için neyin yerine geçmesi gerektiğini görmektir.

Triyana’da Davranış

Triyana yaklaşımında davranış, değişimin görünür olduğu alandır. Ancak kalıcı bir değişim için yalnızca davranışı değil, onu besleyen düşünce, duygu ve inançları da gözlemlemek önemlidir.

Bir sonraki katmanda, davranışlarımızın arkasında yer alabilen daha genel kabullere ve inançlara bakacağız.

Kendinize Sorun

Tekrarladığınız bir davranışın hemen öncesinde ve hemen sonrasında neler olduğunu bir gün boyunca gözlemleyebilir misiniz?

Sonraki yazı: İnançlar: İnançlarımız Seçimlerimizi Nasıl Etkiler?

Gamze Uludağ

TRİYANA
Daha bilinçli seçimlerle daha anlamlı bir yaşam…

DAVRANIŞ